Begrippen Agrarisch erfrecht

Bent u op zoek naar duidelijke uitleg over termen die spelen bij de verdeling van een agrarisch familiebedrijf? In deze begrippenlijst vindt u heldere definities van juridische en fiscale begrippen die van belang zijn bij agrarisch erfrecht. Handig als u te maken heeft met een erfenis waarin een boerderij, veehouderij of landbouwgrond een rol speelt.

Agrarisch erfrecht

Agrarisch erfrecht regelt de erfopvolging bij een landbouwbedrijf of boerderij. Het speelt een rol als een agrarisch bedrijf onderdeel is van de erfenis, bijvoorbeeld bij bedrijfsopvolging, waardering of verdeling onder erfgenamen.

Agrarisch erfrecht is geen afzonderlijk rechtsgebied, maar een specialistische toepassing van het erfrecht. Het ziet op erfrechtelijke vraagstukken die spelen wanneer een agrarisch bedrijf, boerderij of landbouwgrond onderdeel uitmaakt van een nalatenschap.

In deze situaties komen erfrechtelijke regels, fiscale aspecten en familieverhoudingen samen, bijvoorbeeld bij bedrijfsopvolging, waardering en verdeling onder erfgenamen. Een zorgvuldige juridische vastlegging is daarbij van groot belang.
Lees verder over agrarisch erfrecht →

Agrarisch recht

Rechtsgebied dat zich bezighoudt met onderwerpen zoals pacht, erfgrenzen, burenrecht en bedrijfsvoering van landbouwgrond. Dit is niet hetzelfde als agrarisch erfrecht, maar kan er aanvullend op van toepassing zijn.

Agrarische waarde

De waarde waartegen het bedrijf binnen de familie rendabel kan worden voortgezet. Deze ligt meestal lager dan de marktwaarde. De agrarische waarde is vaak bepalend bij de verdeling van een boedel als één kind het bedrijf voortzet.

Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)

Fiscale regeling die (onder voorwaarden) een gedeeltelijke of volledige vrijstelling biedt van erf- en schenkbelasting bij overdracht van een onderneming binnen de familie. Zo blijft het familiebedrijf financieel haalbaar bij overgang.

Doorschuifregeling

Een regeling in de inkomstenbelasting waarmee belastingheffing over stille reserves (bijvoorbeeld in onroerend goed of activa) wordt uitgesteld. Dit voorkomt directe belastingdruk bij overdracht van een bedrijf bij overlijden of schenking.

Erfdeel

Het deel van de nalatenschap waar een erfgenaam recht op heeft. Bij ongelijke verdeling, bijvoorbeeld als één kind het agrarisch bedrijf krijgt, moet het erfdeel van andere kinderen nog steeds worden gerespecteerd of gecompenseerd.

Executeur

De persoon die door de erflater in het testament is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. In agrarische context is dit een cruciale rol, zeker als het gaat om bedrijfsvoering, waardering en verdeling van een agrarisch bedrijf.

Legitieme portie – agrarische nalatenschap

Het deel van de erfenis waarop een kind altijd wettelijk recht heeft, ook als dat kind is onterfd. In agrarische families leidt dit vaak tot discussie als één kind het bedrijf krijgt en anderen een geldbedrag eisen op basis van hun legitieme portie.

Meerwaardeclausule

Een bepaling die vastlegt dat als het bedrijf in de toekomst wordt verkocht met winst, een deel van die meeropbrengst alsnog toekomt aan de andere erfgenamen of aan de nalatenschap. Dit voorkomt scheve verhoudingen bij forse waardestijgingen.

Onverdeeldheid

De situatie waarin erfgenamen gezamenlijk eigenaar blijven van een boerderij of agrarisch bedrijf, omdat de nalatenschap nog niet is verdeeld. Dit kan tot conflicten leiden over beheer of verkoop, en vraagt vaak om een verdelingsovereenkomst.

Schenkbelasting

Belasting die wordt geheven wanneer tijdens leven een (agrarisch) bedrijf aan een kind of andere partij wordt overgedragen. Zonder goede fiscale planning kan deze belastingdruk het voortbestaan van het bedrijf in gevaar brengen.

Testament

Een notariële akte waarin wordt vastgelegd wie wat krijgt na overlijden. In agrarische context is het essentieel om duidelijk op te nemen wie het bedrijf overneemt, tegen welke waarde, en hoe andere erfgenamen worden gecompenseerd.

Verder lezen

Deze begrippenlijst biedt toelichting bij veelgebruikte termen binnen het agrarisch erfrecht.

Wie zich verder wil verdiepen in de juridische context van agrarische nalatenschappen, kan de overige informatie en verdiepende pagina’s op deze website raadplegen.

Voor informatie over de erfrechtpraktijk waar deze website inhoudelijk aan is verbonden, wordt verwezen naar de hoofdwebsite van Santema & Hofstra Advocaten.

Veelvoorkomende onderwerpen binnen agrarisch erfrecht

De onderstaande onderwerpen komen in de praktijk regelmatig voor bij agrarische nalatenschappen en worden op deze website nader toegelicht:

– Landbouwgrond erven
– Agrarische nalatenschappen
– Verdeling van een erfenis bij een boerderij
– Erfenis van een agrarisch familiebedrijf
– Meerwaardeclausule
– Voorbeelden en toepassing van meerwaardeclausules

Nuttige links

• Rijksoverheid – Erven en Schenken
• Belastingdienst – Bedrijfsopvolging (BOR)
• KvK – Bedrijfsoverdracht in familiebedrijven
• RVO – Pacht en agrarisch vastgoed

Begrippenlijst erfrecht & familierecht Santema & Hofstra Advocaten
Lees meer over Agrarischerfrecht
Terug naar Home

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld en bedoeld als algemene toelichting op veelvoorkomende begrippen binnen het agrarisch erfrecht en agrarische nalatenschappen. Aan deze uitleg kunnen geen rechten worden ontleend.